WSZYSTKIE BODŹCE ZEWNĘTRZNE

Wszystkie bodźce zewnętrzne, które takiej czynności sprzyjają, będą odbierane jako przyjemne. Wszystkie czynności, które mogą przebiegać w płynny, niezakłóco­ny sposób, będą odbierane jako przyjemne. Wszystko to, co usuwa przeszkody, znosi warunki utrudniające płynny przebieg aktywności korowej, odbierane jest jako przy­jemne. Można więc powiedzieć, że przyjemność występuje wtedy, gdy zachodzi „…ukierunkowany wzrost i rozwój organizacji mózgowych” (Hebb, 1964, s. 130), a przyjemrfe są „…te stany czuciowe, które popierają istniejące ten­dencje rozwoju w mózgu, lub te, które polegają na osłabie­niu procesu czuciowego wywierającego ujemny wpływ na ten rozwój” (tamże).Przyjemność jest stanem wyróżnionym w tym sensie, że wiąże się z procesami integracyjnymi w mózgu, z pro­cesami organizacji odbioru i reakcji. Podobnie wyróżnio­nym stanem jest przykrość, wiążąc się z procesem dezin­tegracji i rozpadu organizacji mózgowych.Wydaje się, że podobnie na te zjawiska patrzył Pawłów. Pawłów zwrócił uwagę, że najlepsze rezultaty przy wy­twarzaniu odruchów warunkowych na kilka różnych bodźców uzyskuje się wtedy, gdy zachowuje się „…te sa­me odstępy między bodźcami, przy tym stosowanymi w ściśle określonej kolejności itp., z zachowaniem ste­reotypu zewnętrznego. W ostatecznym wyniku otrzymuje­my dynamiczny stereotyp, tj. zorganizowany, zrównowa­żony układ procesów wewnętrznych” (Pawłów, 1952, s. 517). Wytworzenie stereotypu dynamicznego u psa jest, jak powiada Pawłów, pracą nerwową, której może towa­rzyszyć podniecenie, zaburzenie uprzednio wytworzonych odruchów, pojawienie się reakcji obronnych itp. Ale po wytworzeniu stereotypu zwierzę uspokaja się.