UWZGLĘDNIONE STANOWISKO

Uwzględniając stanowisko Eriksena, należy rozróżnić zdolność wytwarzania zmysłowej reprezentacji zjawisk (bezpośredniej w formie spostrzeżeń, następczej — w for­mie wyobrażeń) od zdolności przekazywania jej do okre­ślonego systemu wykonawczego. Istnieją różne systemy wykonawcze, toteż to samo spostrzeżenie bądź wyobraże­nie może znaleźć wyraz w czynnościach graficznych, wo­kalnych lub innych.Co więcej, nie ma pełnej odpowiedniości między spo­strzeżeniem (wyobrażeniem) a czynnością; dokładność wykonania nie dorównuje dokładności spostrzeżenia. Dla­tego znając to, co człowiek opisał bądź narysował, nie możemy ściśle określić, co spostrzegł czy usłyszał.Człowiek nie tylko odzwierciedla świat w formie zmy­słowej (spostrzeżeń, wyobrażeń) i wyraża go za pomocą czynności fizycznych. Dysponuje także systemem repre­zentacji i reakcji symbolicznych , który zapewnia uogól­nioną, abstrakcyjną, społecznie wypracowaną kategoryza­cję i organizację informacji w postaci spójnego systemu znaczeniowego. Z reguły u podstaw tego systemu leżą symbole słowne artykułowanego języka (choć zapewne podobną funkcję mogą mieć symbole innego rodzaju).Kiedy mówimy, że człowiek uświadamia sobie jakiś no­wy stan, to możemy mieć na myśli reprezentację zjawisk co najmniej na jednym-z dwóch poziomów. Albo więc wyrażamy, p^zwz^to, że człowiek tak wyraźnie zareje­strował jakiś fakt, iż jest w stanie uwzględnić go w swych czynnościach praktycznych (1), albo że jest zdolny ująć ów fakt w formy symboliczne (2).