NIEZGODNE ZE STEREOTYPEM

Jeżeli pojawiają się bodźce niezgodne ze stereotypem, to albo zwierzę zignoruje zmianę i zachowa się tak, jakby działał dawny układ bodźców, albo też zaczną zachodzić zmiany w stereotypie, co jednak wiązać się będzie z po­nownym pojawieniem się zaburzeń w zachowaniu się, z objawami niepokoju, podniecenia, przykrości. Tak więc proces wytwarzania stereotypu dynamicznego i prze­kształcenie stereotypu wiąże się z objawami reakcji nega­tywnych, natomiast niezakłócone funkcjonowanie ste­reotypu — z objawami reakcji pozytywnych. Komentując to stwierdzenie, Pawłów pisał: „Zdaje mi się, że mamy dostateczne podstawy do przyjęcia, że opisane procesy fizjologiczne w półkulach mózgowych odpowiadają temu, co my w doznaniu subiektywnym nazywamy zazwyczaj uczuciami dodatnimi i ujemnymi… Tu mamy poczucie trudności i łatwości, rześkości i zmęczenia, zadowolenia i smutku, radości, triumfu i rozpaczy itd. Wydaje mi się, że częstokroć ciężkie uczucia towarzyszące zmianie zwy­kłego trybu życia, przerwie w zwykłych zajęciach, stracie bliskich ludzi… mają swoją podstawę fizjologiczną w zna­cznym stopniu właśnie w zmianie, w uszkodzeniu dawne­go dynamicznego stereotypu i w trudności wypracowania nowego” (op. cit., s. 519—520).Przebieg regulacji korowej a stan niższych ośrodków. Z przytoczonych rozważań wynika, że stan emocjonalny zależy od procesów dokonujących się w korze. Jedno­cześnie jednak wiadomo, że ów stan wiąże się z aktywno­ścią określonych obszarów układu limbicznego i podwzgó­rza (ośrodki przyjemności) oraz niżej leżących struktur (ośrodki przykrości). Powstaje pytanie: w jakim stosunku pozostają funkcje kory i funkcje niżej leżących obszarów w procesie formowania się reakcji emocjonalnej? Pewną odpowiedź na takie pytanie podsuwały już prace Pawło­wa.