NIEŚWIADOMA REJESTRACJA

Przykładem nieświadomej rejestracji i regulacji proce­sów wewnętrznych jest utrzymywanie równowagi bioche­micznej ustroju. Tak np. chemoreceptory (czyli zakończe­nia nerwowe wrażliwe na pewien rodzaj zmian chemicz­nych we krwi) umieszczone w tętnicy szyjnej informują o  zmianach zawartości tlenu i dwutlenku węgla we krwi, a centralne urządzenie w ośrodkowym systemie nerwo­wym rejestruje to i modyfikuje tempo oddychania. W tym przypadku rejestracja dokonuje się na niższych piętrach systemu nerwowego, tam też formują się sygnały steru­jące.Nieświadoma rejestracja i regulacja mogą zachodzić także na poziomie kory; np-. sygnał z narządów wewnętrz­nych (obmywanie psu z przetoką jelita zimną wodą) może stać się warunkowym bodźcem obronnym powodującym zginanie łapy (Byków, 1951). Korowa rejestracja może zachodzić nawet przy znacz­nym ograniczeniu czynności kory, jak o> tym świadczą eksperymenty dotyczące wytwarzania odruchów warun­kowych w czasie snu (cyt. Billewicz-Stankiewicz, 1954).Nie tylko informacje z narządów wewnętrznych, ale również zmiany czynnościowe w samym mózgu mogą być rejestrowane i integrowane’ z innymi reakcjami. Dowo­dzą tego, znane eksperymenty Pawłowa nad wyrabianiem odruchów warunkowych „na czas”; jak stwierdzono, moż­na doprowadzić do tego, że reakcja warunkowa pojawiać się będzie w określonych interwałach czasowych bez ja­kichkolwiek sygnałów zewnętrznych. Oznacza to, że czynniki uruchamiające muszą mieścić się w samym móz­gu i muszą mieć postać określonych procesów biologicz­nych zachodzących w pewnym rytmie, który jest odpo­wiednio rejestrowany i nabiera zdolności uruchamiania reakcji .